Samenvatting

Single Sign-On (SSO) en Two-Factor Authentication (2FA) zijn twee losse, elkaar versterkende manieren om de toegang tot Cocoon te beveiligen en tegelijk eenvoudiger te maken. SSO laat gebruikers met één account inloggen op alle gekoppelde applicaties, wat het bijvoorbeeld mogelijk maakt om bij het vertrek van een collega in één keer overal de toegang stop te zetten. 2FA voegt daarnaast een tweede controlestap toe naast het wachtwoord, zodat een gelekt wachtwoord alleen niet voldoende is om binnen te komen. Voor organisaties die met gevoelig beeldmateriaal werken, zoals gemeenten, zorginstellingen of financiële dienstverleners, is de combinatie van beide vaak eerder een vereiste dan een extra.

TL;DR

• SSO bundelt toegang tot alle gekoppelde applicaties in één account, wat inloggen makkelijker maakt en offboarding sneller en veiliger.
• 2FA voegt een tweede controlestap toe naast het wachtwoord, meestal via een code op mobiel, zodat een gelekt wachtwoord alleen niet genoeg is.
• Beide modules zijn los of samen in te schakelen bij Cocoon, zonder dat dit ten koste gaat van gebruiksgemak voor de eindgebruiker.
• Voor sectoren met strenge AVG- of compliance-eisen is de combinatie van SSO en 2FA vaak niet optioneel, maar noodzakelijk.

Wat is Single Sign-On (SSO)?

Single Sign-On betekent letterlijk: één keer inloggen. In plaats van een apart account en wachtwoord per applicatie, gebruikt een medewerker één toegangscode voor alle gekoppelde systemen binnen de organisatie. Cocoon biedt een SSO-module die een koppeling legt met het centrale gebruikersbeheersysteem van de organisatie, zodat rechten en toegang op één plek beheerd worden in plaats van los per applicatie.

Waarom SSO meer is dan alleen gebruiksgemak

Het voor de hand liggende voordeel van SSO is dat een gebruiker niet voor elke applicatie een apart wachtwoord hoeft te onthouden. Het beheervoordeel is minstens zo belangrijk: zodra een collega de organisatie verlaat of van functie wisselt, hoeft een beheerder maar één account te deactiveren. De toegang tot Cocoon en alle andere gekoppelde applicaties stopt dan in één keer, in plaats van dat er per systeem apart nagegaan moet worden of de toegang ook daadwerkelijk is ingetrokken. Dat scheelt niet alleen tijd, maar sluit ook het risico uit dat een vergeten account per ongeluk actief blijft staan.

Wat is Two-Factor Authentication (2FA)?

2FA, ook wel twee-staps-verificatie genoemd, voegt een tweede controlestap toe naast het gebruikelijke wachtwoord. De eerste stap blijft het invoeren van een gebruikersnaam en wachtwoord. Bij de tweede stap moet de gebruiker aanvullend een code invoeren die naar een gekoppeld mobiel nummer wordt gestuurd. Zonder toegang tot dat tweede apparaat kom je niet binnen, ook niet met het juiste wachtwoord.

Hoe 2FA in de praktijk werkt bij Cocoon

Bij het inloggen voert een gebruiker eerst de gebruikelijke inloggegevens in. Direct daarna ontvangt diegene een SMS met een unieke, tijdelijk geldige code. Pas na het invoeren van die code krijgt de gebruiker daadwerkelijk toegang tot de omgeving. Omdat de code telkens opnieuw en tijdelijk gegenereerd wordt, heeft een gelekt of geraden wachtwoord alleen weinig waarde: zonder het gekoppelde mobiele nummer kom je niet verder.

SSO en 2FA samen: sterker dan losse maatregelen

SSO en 2FA lossen ieder een ander probleem op. SSO maakt beheer en gebruiksgemak eenvoudiger door toegang te centraliseren; 2FA maakt diezelfde toegang lastiger te misbruiken, ook als een wachtwoord toch bekend raakt. Samen ingezet versterken ze elkaar: één centraal account, dat vervolgens extra goed beveiligd is. Onderstaande tabel zet de opties naast elkaar.

Situatie	Alleen wachtwoord	SSO	SSO + 2FA
Risico bij een gelekt wachtwoord	Direct toegang voor de aanvaller	Direct toegang tot alle gekoppelde systemen	Wachtwoord alleen is niet genoeg
Tijd bij offboarding van een medewerker	Los per applicatie te regelen	Eén account deactiveren, overal direct effect	Eén account deactiveren, overal direct effect
Beheerlast voor IT of beheerder	Hoog: losse accounts per systeem	Laag: centraal gebruikersbeheer	Laag, met extra beveiligingslaag
Geschikt voor sectoren met strenge AVG-eisen	Vaak niet toereikend	Meestal wel, afhankelijk van beleid	Doorgaans wel

Voor wie is dit vooral relevant?

Niet elke organisatie heeft evenveel baat bij beide modules tegelijk. Voor een klein team dat met een handjevol mensen werkt, kan een sterk wachtwoordbeleid al voldoende zijn. Zodra een organisatie groeit, met meerdere afdelingen, vestigingen of externe partijen werkt, of onder strengere regelgeving valt, zoals gemeenten, waterschappen, zorginstellingen en financiële dienstverleners, wordt de combinatie van SSO en 2FA al snel relevanter. In die sectoren is aantoonbaar kunnen maken wie wanneer bij welk bestand kon, vaak net zo belangrijk als de toegang zelf goed geregeld hebben.

Hoe schakel je SSO en 2FA in bij Cocoon?

Beide modules zijn optioneel en los van elkaar in te schakelen binnen je Cocoon-omgeving. In de praktijk komt het neer op een paar stappen:

• Bepaal of je SSO wilt koppelen aan een bestaand centraal gebruikersbeheersysteem, of dat je start met 2FA als losse beveiligingslaag.
• Neem contact op met Cocoon om de gewenste koppeling of module te laten activeren voor jouw omgeving.
• Test de nieuwe inlogflow eerst met een klein aantal gebruikers voordat je breed uitrolt, zodat eventuele koppelingsvragen vroeg naar boven komen.
• Communiceer de wijziging naar collega's: een korte uitleg vooraf voorkomt onnodige supportvragen achteraf.

Benieuwd naar de overige beveiligings- en beheerfuncties van Cocoon? Bekijk het volledige overzicht van functionaliteiten.

Tot slot

SSO en 2FA lossen ieder een eigen probleem op: het ene maakt toegang eenvoudiger te beheren, het andere maakt diezelfde toegang lastiger te misbruiken. Samen zorgen ze ervoor dat beveiliging geen keuze hoeft te zijn tussen gebruiksgemak en controle. Voor organisaties die met gevoelig materiaal werken, is dat zelden een overbodige luxe.

Zelf uitproberen? 30 dagen Cocoon vrijblijvend testen en gebruiken.